Wereldoorlog II
Kol. Ronny Vandenbroele

vrijdag 5 mei 2023, 14u30 (zaal is nog bezet tot 14:15!)
Van Den Heuvelinstituut
Aula 1.29
Vesaliusstraat 21, 3000 Leuven

Je wordt opgewacht aan de ingang.

Toegang gratis, wel vooraf inschrijven zodat we de deelnemers kunnen verwittigen in geval van overmacht.

Deze lezing is rijk geïllustreerd omdat deze oorlog nog recent is en er veel informatie van bewaard is gebleven. Hij gebruikt ook een speciale invalshoek en vertelt zoals ik het op school had willen horen!

“Hoe is het mogelijk dat Hitler, een Oostenrijker, die maar tot zijn zestiende naar school gaat, die vijf jaar dakloos ronddoolt in Wenen, die het in een zesjarige militaire loopbaan niet verder brengt dan korporaal, leider wordt van een extreemrechtse partij en, na democratische verkiezingen, kanselier wordt van Duitsland?
Hoe transformeert Hitler aansluitend de Weimar-republiek, een parlementaire democratie, in een fascistische-racistische nazidictatuur?
Wat is die ‘rassenleer’ van de nazi’s?
Wat betekenen begrippen als Dritte Reich, Ermächtigungsgesetz,
Gleichschaltung, Wirtschaftswunder, Lebensraum en Endlösung?
Hoe brengt Hitler alle Duitsers samen in een groot-Duitsland dat het Derde Rijk wordt?
Waarom passen Frankrijk en Groot-Brittannië, de grote tenoren na de tweede wereldoorlog, bij de opmaak van het Vredesverdrag van Versailles, de apeasement- politiek toe? Dit is een politiek beleid gericht op het vermijden van oorlog door concessies te doen aan Hitler.”

Alle antwoorden zijn verwerkt in een boeiende, leerrijke uiteenzetting die je
meeneemt van het begin tot het einde van de tweede wereldoorlog.

Het interbellum, de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, brengt vier nieuwe politieke feiten: het keizerrijk Duitsland verdwijnt en er komt een parlementaire democratie, de Weimarrepubliek, die het zeer slecht doet; het ‘Vredesverdrag van Versailles’ brengt alles behalve vrede; twee extremistische stromingen komen op, een van links, het communisme, en een van rechts, het fascisme, die samen Europa gaan beheersen.

De economische crisis die na de crash van de beurs van New York de hele wereld treft, brengt begin van de jaren dertig in Duitsland de fascisten aan de macht (1933). Ze vervangen de parlementaire democratie door een fascistische-racistische nazi-dictatuur. De eerste vijf jaar wordt Duitsland ‘genazificeerd’ waarbij de Duitsers gehersenspoeld worden. 

Vanaf 1938 begint Hitler aan de realisatie van zijn Derde Rijk, waarin alle Duitstaligen verenigd moeten worden. Hij palmt achtereenvolgens Oostenrijk, Sudetenland en Tsjechië in.  Wanneer hij in september 1939 Polen aanvalt, verklaren de  Britten en Fransen hem de oorlog. 

De Tweede Wereldoorlog begint pas echt in april 1940 wanneer Hitler Denemarken en Noorwegen aanvalt. Een maand later zijn de Benelux-landen en Frankrijk aan de beurt. 

Na de ‘Battle of Britain’ richt Hitler zijn pijlen op Oost-Europa. Hij maakt dezelfde fout die Napoleon maakte. Dat leidt tot een keerpunt in de oorlog. Vanaf 1943 worden de Duitsers op alle fronten – Oost-Europa, Noord-Afrika en Zuid-Europa – achteruitgedreven. Op 6 juni 1944 openen de geallieerden met de landing in Normandië een nieuw front. De overwinning van de geallieerden is nog slechts een kwestie van tijd. 

Tijdens deze gevechten gebeurt er in de achtergrond een humanitaire ramp: de Joden worden systematisch aangepakt en uiteindelijk op industriële schaal vernietigd.

Hitler pleegt zelfmoord, wat leidt tot de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. In Azië eindigt de oorlog pas nadat twee atoombommen tot ontploffing worden gebracht.

De Tweede Wereldoorlog kost het leven aan 25 miljoen militairen en 40 miljoen burgers.